O artystach z Kompasu Młodej Sztuki
Kompas Sztuki 2008
Po raz drugi prezentujemy ranking najlepszych polskich współczesnych artystów - Kompas Sztuki 2008. Został stworzony przez ponad 80 galerii, zarówno komercyjnych jak i zajmujących się tylko promocją sztuki. Jest on wskazówką nie tylko dla koneserów łączących pasję kolekcjonerską z racjonalnym długofalowym inwestowaniem ale także i dla miłośników malarstwa, rzeźby oraz fotografii.
Dla przypomnienia, tworzone na świecie rankingi powstają według różnorodnych reguł. Punkty przyznawane są np. za udział w wystawach indywidualnych w określonych miejscach, za uczestnictwo w ważnych ekspozycjach zbiorowych, za recenzje w liczących się magazynach sztuki z ostatnich 12 miesięcy itp. Takimi m.in. zasadami kieruje się niemiecki „Kunstkompass”, który od ponad 30 lat, 1 listopada oczekiwany jest przez międzynarodowe sfery artystyczne. Na początku bojkotowany przez środowisko, na stałe wrósł w świat sztuki, a opublikowanie przez „Capital” „Wielkiej setki artystów” jest tam znaczącym wydarzeniem.
Mimo spektakularnych sukcesów niektórych polskich artystów, nasz rynek nadal
jest młody i w fazie rozwoju - w dobie kryzysu jest to jego niewątpliwym
atutem. Obowiązujące na Zachodzie reguły nie mają u nas zastosowania.
Dlatego też, podobnie jak w zeszłym roku zwróciliśmy się do profesjonalistów
z prośbą o wytypowanie, ich zdaniem najlepszych polskich twórców (obecnych w
życiu artystycznym po 1945 roku). Gwarantem jakości listy są osoby, które
wzięły udział w naszym rankingu. Są to wysokiej klasy specjaliści: krytycy
sztuki, artyści, cenieni kuratorzy. Szefują bądź są właścicielami
prestiżowych placówek zajmujących się sztuką takich jak m.in. CSW Zamek
Ujazdowski, BWA Zielona Góra, BWA Arsenał, Atlas Sztuki, Starmach Gallery,
Zderzak, Zapiecek, Program, Lokal_30, Galeria Wizytująca, Galeria Klimy
Bocheńskiej. W tym roku dołączyły: Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej,
Bunkier Sztuki oraz Galeria Szara natomiast z komercyjnych; Raster oraz
działające od niedawna: Galera Czarna, Leto i Pies.
Każda galeria wskazała dziesięciu według niej najważniejszych twórców
uprawiających różne dyscypliny sztuki (pierwszy otrzymywał 10 pkt., każdy
następny o jeden mniej). Wyniki zostały zliczone automatycznie, bez
możliwości ingerowania w system.
Z tych subiektywnych ocen powstała obiektywna lista.
Najlepiej o tym świadczy ilość głosów oddanych na artystów z pierwszej 20.,
którzy tworzą niekwestionowaną czołówkę. Po raz kolejny pierwsze miejsce
zajął Tadeusz Kantor. Co prawda w tym roku w porównaniu z Kompasem 2007
otrzymał mniejszą ilość punktów - 172 (poprzednio 253), podobnie jak Jerzy
Nowosielski - 137 (217), który z 2 pozycji spadł na 5. Drugie miejsce
zajęła Magdalena Abakanowicz (155). Część punktów została rozdzielona między
nowymi, w Kompasie 2008 na 306 twórców (w ubiegłym roku było 256) pojawiło
się po raz pierwszy 131 nazwisk. M.in. Janina Kraupe, Ryszard Woźniak,
Bronisław Krzysztof, Leszek Knaflewski. Nazwisk ważnych dla sztuki, które
zostały wcześniej pominięte.
Pojawiło się także kilku istotnych artystów spoza głównego nurtu: Oskar Hansen, Zbigniew Rybczyński oraz Maurycy Gomulicki. Warto zwrócić uwagę, że najbardziej spektakularne wzrosty liczby notowań dotyczą reprezentantów nowych mediów m.in. Zofii Kulik, 71 pkt. (poprzednio 39) i Natalii L.L. , 52 pkt. (20). Umacnia się także pozycja twórców jeszcze niedawno zaliczanych do młodych m.in. Wilhelma Sasnala i Zbigniewa Libery. To co może dziwić, to fakt że w tym roku mniej głosów padło na sporą grupę twórców już uznanych np. Leon Tarasewicz, który miał 83 pkt. otrzymał 43, Jarosław Modzelewski w 2007 r. uzyskał 65 pkt, teraz o 21 mniej, natomiast Edward Dwurnik w zeszłym roku zdobył 41 pkt, w tym zaledwie 18. Dziwi również, że spośród 81 artystów, dla których zabrakło miejsca w Kompasie 2008, są takie nazwiska jak: Jan Cybis, Ryszard Grzyb, Jan Szancenbach czy Józef Szajna.
Widać głosujący zweryfikowali swoje ubiegłoroczne typowania i niektórzy
skoncentrowali się bardziej na promowaniu artystów, z którymi współpracują.
Sam fakt zainteresowania, a co za tym często idzie inwestowania (wystawy,
wydawanie katalogów, udział w targach), uwiarygadnia ich pozycję na rynku.
Jak wiadomo, tak naprawdę to przyszłość zweryfikuje kto miał rację.
Czołówka, wydaje się przeszła już próbę czasu.
Wartością tego rankingu, podobnie jak Kompasu 2007 jest nie tylko
zaprezentowanie pierwszej ligi ale także przedstawienie wszystkich artystów,
niezależnie od miejsca jakie zajęli. Kompas Sztuki będzie ukazywać się co
roku, co pozwoli zorientować się w aktualnej pozycji danego artysty.
Oprócz ogólnej punktacji, tak jak to miało miejsce w Kompasie 2007 zostały
wyodrębnione dwie listy, które pomogą przy badaniu rynku zorientować się jak
poszczególni twórcy są postrzegani przez galerie handlowe i
niekomercyjne.
Umieszczone na stronie internetowej (www.kompassztuki.pl) informacje o
artystach i reprodukcje dzieł przybliżą ich dokonania. Podane są również
adresy i informacje o wszystkich galeriach, które pojawiły się w rankingu.
Kama Zboralska
Piotr Cegłowski
Kompas Sztuki 2007
Po raz pierwszy w Polsce powstał ranking najlepszych polskich współczesnych artystów - Kompas Sztuki. Został ułożony przez blisko 80 galerii, zarówno komercyjnych jak i zajmujących się tylko promocją sztuki. Jest on wskazówką nie tylko dla kolekcjonerów, marszandów ale również i dla tych, którzy interesują się malarstwem, rzeźbą lub fotografią.
Tworzone na świecie rankingi powstają według różnych reguł. Punkty przyznawane są np. za udział w wystawach indywidualnych w określonych miejscach, za uczestnictwo w ważnych ekspozycjach zbiorowych, za recenzje w liczących się magazynach sztuki z ostatnich 12 miesięcy itp. Takimi m.in. zasadami kieruje się niemiecki „Kunstkompass”, który od ponad 30 lat, 1 listopada oczekiwany jest przez międzynarodowe sfery artystyczne. Na początku bojkotowany przez środowisko, na stałe wrósł w świat sztuki, a opublikowanie przez „Capital” „Wielkiej setki artystów’ jest tam znaczącym wydarzeniem.
Mimo spektakularnych sukcesów niektórych polskich artystów, nasz rynek nadal jest młody i dość płytki. Obowiązujące na Zachodzie reguły nie mają u nas zastosowania. Dlatego też zwróciliśmy się do profesjonalistów z prośbą o wytypowanie, ich zdaniem najlepszych polskich twórców (umownie przyjęliśmy rok 1945 jako datę obecności w życiu artystycznym). Gwarantem jakości listy są osoby, które wzięły udział w naszym rankingu. Są to wysokiej klasy specjaliści: krytycy sztuki, artyści, cenieni kuratorzy. Szefują bądź są właścicielami prestiżowych placówek zajmujących się sztuką takich jak m.in. CSW Zamek Ujazdowski, BWA Zielona Góra, BWA Arsenał, Galeria Biała, Atlas Sztuki, Stramach Gallery, Zderzak, Zapiecek, Program, Lokal_30, Galeria Wizytująca, Galeria Klimy Bocheńskiej. Każdy z nich wskazał dziesięciu według nich najważniejszych twórców uprawiających różne dyscypliny sztuki (pierwszy otrzymywał 10 pkt., każdy następny o jeden mniej). Wyniki zostały zliczone automatycznie, bez możliwości ingerowania w system.
Z tych subiektywnych ocen powstała obiektywna lista. Najlepiej o tym świadczy ilość głosów oddanych na artystów z pierwszej 20., którzy tworzą niekwestionowaną czołówkę. Kompas Sztuki jest pomocny dla wszystkich, którzy kupują dzieła sztuki, łącząc pasję kolekcjonerską z racjonalnym długofalowym inwestowaniem, jest on także wskazówką dla specjalistów młodej dziedziny jaką jest art banking (usługa w zakresie doradzania i kupowania dzieł sztuki proponowana przez niektóre banki). Wartością tego rankingu jest nie tylko zaprezentowanie pierwszej ligi ale także przedstawienie wszystkich artystów, niezależnie od miejsca jakie zajęli (w sumie jest ponad 250 nazwisk). Kompas Sztuki będzie ukazywać się co roku, co pozwoli zorientować się w aktualnej pozycji danego artysty.
Oprócz ogólnej punktacji zostały wyodrębnione dwie listy, które pomogą przy badaniu rynku zorientować się jak poszczególni twórcy są postrzegani przez galerie handlowe i niekomercyjne. Umieszczone na stronie internetowej (www. kompassztuki.pl) informacje o artystach i reprodukcje dzieł przybliżą ich dokonania. Podane są również adresy i info o wszystkich galeriach, które pojawiły się w rankingu. Mamy nadzieję, że Kompas Sztuki dostarczy wiele satysfakcji i pomoże w podejmowaniu słusznych decyzji podczas zakupu dzieł.
Kama Zboralska
Piotr Cegłowski