Józef Robakowski

Urodził się w 1939 r. w Poznaniu. Studiował muzealnictwo i historię sztuki na Wydziale Sztuk Pięknych UMK w Toruniu, oraz na Wydziale Operatorskim PWSFTViT w Łodzi. Był współzało-życielem eksperymentalnych grup artystycznych takich jak: „Oko” 1960, „STKF PĘTLA” 1960-1966, „Zero” – 61 1961-1969, „Krąg” 1965-1967. Jest twórcą multimedialnym, fotografem, auto-rem filmów eksperymentalnych, instalacji, wydawcą. W latach 1970 - 1981 był wykładowcą i kie-rownikiem Zakładu Fotografii i Reklamy Wizualnej, gdzie powrócił w 1995 r. Od 1983 r. wykładał w Instytucie Kulturoznawstwa Uniwersytetu Łódzkiego. W 2000 został kierownikiem multime-dialnej pracowni na Wydziale Grafiki w Wyższej Szkole Humanistyczno - Ekonomicznej (WSHE) w Łodzi. Brał udział w wielu międzynarodowych wystawach m.in. w Berlinie, Frankfurcie, Paryżu, Ljubljanie, Bonn, Kassel, Bremen, Stuttgarcie. Od 1978 r. prowadzi multimedialną „Galerię Wy-miany”. Robakowski, twórca multimedialny, uznany jest w Polsce za prekursora i jednego z najważniej-szych twórców nurtu wideo. „Przede wszystkim uważam, że współczesny artysta powinien posiadać pewną świadomość me-diów. Mówiąc wprost, do różnych celów nadają się różne techniki. Chcąc coś rozegrać w czasie, wybieram video albo film. Właśnie upływ czasu, a nie obraz, jest moim zdaniem środkiem nadają-cym obrazom ruchomym cechy realności. Fotografia jest mi potrzebna do pewnych, jak ja to nazy-wam, "sublimacji intelektualnych", gdzie rozwijam swoje absurdalne pomysły. Fotografia doskona-le nadaje się również do mamienia i manipulowania widzem. To fantastyczne medium do mylenia rzeczywistości z fikcją i brania fikcji artystycznej za prawdę obiektywną. Performance stanowi dla mnie wyzwanie i wymaga niesamowitej odwagi. Wcale nie jest łatwo stanąć naprzeciw publiczno-ści i być dla niej partnerem. W przeszłości zdarzyło mi się również malować. Malarstwo było mi bardzo potrzebne ze względu na wizualność, czyli uzmysłowienie sobie bogactwa i fizyczności form otaczających nas w rzeczywistości. Wszystkie media są potrzebne, aby wybrać spośród nich najbardziej odpowiednie i stworzyć sytuację sprzyjającą krystalicznej wypowiedzi.” – powiedział artysta. W latach 1958-1967 zajmował się foto-malarstwem. Poszukując możliwości pełniejszego wyrazu zaczął łączyć różne formy sztuki wykraczając poza ścisłe ramy jednego medium. Był jednym z inicjatorów Warsztatu Formy Filmowej (1970), jednej z najważniejszych grup artystycznych dzia-łających w latach 70. reprezentujących neoawangardę, której głównym celem była analiza języka mediów. W ramach Warsztatu Formy Filmowej powstały filmy eksperymentalne m. in.: „Tekst I i II” (1971), „Zapis” (1972), „Mój film”(1974), „Przestrzeń zakłócona” (1976), „Ćwiczenie na dwie ręce” (1976). Filmy te poruszają problemy związane z niemożnością przekazu za pomocą kamery obrazu identycznego z postrzeganym przez twórcę. Ważnym aspektem sztuki dla Robakowskiego jest konceptualizm („Relacje” 1975) – eksponowanie procesu twórczego, zwrócenie uwagi na inte-lektualny charakter twórczości, a także na energię jaką można przekazać za pośrednictwem dzieła. Natomiast jego zaangażowanie w życie polityczne widoczne jest m.in. w niezwykle ekspresyjnych pracach "Pogrzeb Breżniewa" (1982), "Sztuka to potęga!" (defilada armii radzieckiej z muzyką grupy Laibach), videoclipy zrealizowane dla łódzkiego zespołu punkowego "Moskwa" (1985). Również wcześniejsze prace zawierają wyraźne odniesienia do ówczesnej sytuacji społeczno-politycznej, np. film "Z mojego okna" (1978). Robakowski jest również rejestratorem ważnych wydarzeń społecznych takich jak festiwal w Jaro-cinie i Pomarańczowa Alternatywa oraz autorem filmów o sztuce m.in. "Kompozycje przestrzen-ne Katarzyny Kobro" (1971), "Żywa galeria" (1975), "Witkacy"(1981), "Konstrukcja w procesie", (1982) oraz programów telewizyjnych m.in. "Władysław Strzemiński - konstruowanie widzenia" (1993), "Rzeźbiarka" (1999). Kama Zboralska