Henryk Stażewski

Urodził się w 1894 r. w Warszawie, zmarł w 1988 r. w Warszawie. Studiował w warszawskiej SSP pod kierunkiem prof. S. Lentza ( 1913- 19). Należał m.in. do ugrupowań Blok, Praesens i „a.r.”. Należał także do międzynarodowych ugrupowań takich jak Cercle et Carre czy Abstraction -Creation. Współtworzył Międzynarodową Kolekcję Sztuki Nowoczesnej w Muzeum Sztuki w Łodzi ( 1929-31). Po wojnie związał się z warszawską Galerią Krzywe Koło. Zainicjował powstanie Galerii Foksal w 1965 r. Uprawiał też malarstwo ścienne, grafikę użytkową, projektowanie wnętrz, scenografię, plakaty i ceramikę. Doszukam się tego co NAJPROSTSZE, OGÓLNE I POWSZECHNE, znajdę sztukę wysublimowaną. Nie doprowadzi mnie to do chaosu, muszę dostrzec to, co w jednym człowieku współistnieje i będzie to przenikalnością kierunków w sztuce.(…). Stworzę fikcję widzianą oczami, ale wyrażającą coś głębszego, czego nie można widzieć – wewnętrzne i ukryte –czego mechanicznym przekaźnikiem jest dzieło sztuki. 1) Henryk Srażewski 1894-1988. Muzeum Sztuki Łódź, 1995 str. 91,92. Miejsce szczególne w jego twórczości zajmują kompozycje abstrakcyjne (do końca lat 50. malował też obrazy figuratywne). Abstrakcja była dla niego próbą obiektywnego przedstawienia świata, intelektualnego odcyfrowania rzeczywistości. Wiele prac tworzył zgodnie z regułami nauki, wykorzystując zasady optyki i psychologię oddziaływania kolorów. Szczególnie fascynowały go problemy podziału płaszczyzny, organizacji przestrzeni, wyrażenia istoty ruchu i światła. Wyrazem tych poszukiwań były w latach 60. serie reliefów, których podstawową formę stanowił kwadrat, trójkąt, elipsa oraz „beczkowaty kształt”: owal połączony z prostokątem. Złudzenie ruchu stwarzały pozornie przypadkowe układy figur, o różnych wielkościach oraz kolor i światło. Łączenie podobnych elementów w grupy dało w efekcie możliwość pokazania niezliczonych relacji pomiędzy formami, wyznaczającymi i porządkującymi przestrzeń. Powstały reliefy białe, czarno-białe z użyciem drukarskiego rastra, oraz reliefy z polerowanego metalu. Na prawie 20 lat wyparły techniki czysto malarskie. W latach 70., konsekwencją zgłębiania relacji pomiędzy sztuką, nauką i metafizyką był powrót formuły „ białych obrazów” z wiązkami linii w tle. Również prace, w których podstawowym modułem był kolorowy, zmultiplikowany kwadrat, były efektem poszukiwania związków sztuki z prawami nauki. Stażewski określany mianem klasyka nowoczesności, uchodzi za jednego z najwybitniejszych polskich przedstawicieli abstrakcji geometrycznej, który wniósł istotny wkład w dokonania europejskiej awangardy. Kama Zboralska. Sztuka inwestowania w Sztukę. Przewodnik po galeriach sztuki 2004. Rosner & Wspólnicy 2003.