Stanisław Dróżdż

Urodził się w 1939 roku w Sławkowie. Studia na Wydziale Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego (1959- 1964), dyplom w 1979 roku. Twórca poezji konkretnej. W 1964 r. zadebiutował jako poeta wierszami tradycyjnymi w "Arce. Informatorze Klubu Młodzieży Artystycznej ZSP", a w roku 1967 zaczął pisać pierwsze teksty konkretne. Ponad 300 wystaw w kraju i za granicą. Autor książki „Poezja konkretna. Wybór tekstów polskich oraz dokumentacja z lat 1967-77” . Współpracuje z Galerią Foksal w Warszawie. Jego prace znajdują się w zbiorach muzealnych i kolekcjach prywatnych w kraju m.in. w Muzeum Sztuki w Łodzi, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie i za granicą m.in. Museum of Contemporary Art w Los Angeles, Schwarz Galeria d'Arte w Mediolanie, Museum of Modern Art w Hunfeld. Członek Związku Polskich Artystów Plastyków. W 2001 roku został laureatem nagrody Fundacji Nowosielskich. W 2003 roku reprezentował Polskę na 50. Biennale Sztuki w Wenecji. Mieszka i pracuje we Wrocławiu. „Ponieważ przez cały okres szkoły średniej oraz studiów dręczyła mnie myśl dlaczego wiersz, opowiadanie, powieść, itp. zaczynają się w jakimś tam miejscu i kończą w jakimś, postanowiłem tworzyć utwory pozbawione tego aspektu, ograniczając się do samego czystego tekstu” - mówi artysta. Tworzy poezję konkretną , której manifest ogłoszono w 1953 r. na ogólnoświatowym zjeździe w Sztokholmie. Największą popularnością cieszyła się w latach 50. i 60. Powstawały wówczas poematy - kompozycje tworzone z liter i znaków typograficznych. Zdaniem Dróżdża poezja konkretna polega na wyizolowaniu, zautonomizowaniu słowa. Wyizolowaniu go z kontekstu językowego, wyizolowaniu go także z kontekstu rzeczywistości pozajęzykowej, żeby słowo jak gdyby samo w sobie i dla siebie znaczyło. W poezji konkretnej forma jest zdeterminowana treścią, a treść formą. Poezja tradycyjna opisuje obraz. Poezja konkretna pisze obrazem. Swoje prace z pogranicza poezji i sztuk wizualnych nazywa „Pojęciokształty. Nazwa ta wywodzi się od kształtów pojęć, które realizują się w momencie ich przestrzennego uformowania. Jego ponadczasowe prace są zarazem tekstem i obrazem. „Są merytoryczno-formalnymi, samoanalizującymi kodyfikatorami rzeczywistości, integrującymi naukę i sztukę, poezję i plastykę” – mówi Stanisław Dróżdż. Tworzy je od roku 1967, a wystawia od 1968 r. Na jego twórczość składają się teksty zbudowane z liter oraz słów (np. „Klepsydra”, „Zapominanie” 1967), teksty cyfrowe (np. „Samotność”, 1967), teksty znakowe (np. „Niepewność-Wahanie-Pewność”, 1968) i teksty-obiekty (np. „Między”, 1977). W pracy ”Zapominanie” artysta wielokrotnie napisał na planszy słowo: zapomnienie, jedno pod drugim. W każdym kolejnym rzędzie słowo redukował o jedną literę, aż do momentu kiedy została tylko kropka. Kompozycja „Niepewność -Wahanie-Pewność” składa się ze znaków typograficznych: pytajników, i wykrzykników. Jedną planszę zapełniają pytajniki, drugą pytajniki wymieszane w równych proporcjach z wykrzyknikami, a na ostatniej widać tylko wykrzykniki. W sławnej pracy „Między” (1977 r.) wnętrze galerii Foksal, z którą współpracuje od ponad 30 lat pokrył równymi rzędami przypadkowo ułożonych czarnych liter, składających się na słowo "między". Samo słowo - między- nigdzie się nie pojawiło. W instalacji „Żyłka” także w Galerii Foksal ( 2002 r.), kilka osób według wcześniej przygotowanego przez artystę systemu przez dwa tygodnie rozpinało żyłkę o grubości 1mm między ścianami, a podłogą i sufitem galerii. Zużyto jej 1200 metrów. Pracę można było oglądać jedynie z korytarza galerii. Na 50. Biennale Sztuki w Wenecji Dróżdż przygotował projekt „Kości zostały rzucone”. 250 tysięcy kości do gry pokryło ściany Polskiego Pawilonu, układając się we wszystkie możliwe kombinacje, jakie można wyrzucić grając sześcioma kostkami. Na środku pawilonu stał stół z kostkami. Tekst objaśniający reguły gry został przygotowany w 40 językach. Wygrywał ten kto swój układ odszukał na ścianach jednej z 46 656 kombinacji cyfr. W 2001 roku Galeria Zewnętrzna AMS prezentowała na 400 billboardach w 19 miastach Polski, plakat Stanisława Dróżdża zatytułowany "lub". Jest również autorem projektu dla nowo wzniesionych hal targowych w Lipsku. Kama Zboralska