Maria Pnińska-Bereś

Ur. 1931 w Poznaniu, zm. w 1999 w Krakowie) – rzeźbiarka i performerka, Autorka instalacji i environment. Studiowałą na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w pracowni Xawerego Dunikowskiego (1950-1956). W 1962 roku z Jerzym Beresiem zainicjowała cykliczne wystawy-konkursy Rzeźba Roku, które odbywały się regularnie przez niemal 20 lat. Od 1979 roku członkini Grupy Krakowskiej. Artystka związana była ze środowiskiem artystycznym Krakowa, gdzie żyła i tworzyła. Żona rzeźbiarza Jerzego Beresia, matka malarki Bettiny Bereś. początkowo zajmowała się rzeźbą figuratywną, stopniowo wypracowując swój indywidualny język. Od lat 60. używa lekkich materiałów – najpierw papier mâché, potem tkanin wypychanych lekkimi materiałami. Już w latach pięćdziesiątych pojawiają się u niej fiolety i róże, by w latach sześćdziesiątych ten drugi zdominował zupełnie jej działania. W latach sześćdziesiątych artystka uczestniczyła w happeningach Tadeusza Kantora, m.in. w Happeningu morskim. W kolejnej dekadzie zaczyna wykonywać akcje performance odwołujące się mocno do natury, często kameralne, intymne, przeznaczone tylko dla małych grupek zaprzyjaźnionych osób, albo dla oka kamery. Artystka odwoływała się mocno do społecznych ról kobiety, towarzyszących postrzeganiu Jej stereotypów. Często uważana jest za prekursorkę sztuki feministycznej w Polsce. Wieloletnia organizatorka i kuratorka Rzeźby Roku i Spotkań Krakowskich. Prace m.in. w kolekcjach Muzeum Narodowego w Krakowie, Wrocławiu, Poznaniu, Warszawie, w Muzeum Śląskim w Katowicach, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, w Muzeum w Bochum. Wystawy indywidualne * 2007: Ruchome-nieruchome. Performensy Marii Pinińskiej-Bereś w dokumentacji, Galeria Sztuki Współczesnej "Bunkier Sztuki" w Krakowie; * 2001: Maria Pinińska-Bereś 1931-1999, Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej w Słupsku; * 1999/2000: Maria Pinińska-Bereś 1931-1999, Bunkier Sztuki w Krakowie, Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu; * 1997: Egzystencjarium, Galeria Studio, Warszawa; * 1996: Galeria Manhattan, Łódź; * 1995: Wystawa w ramach 6. Międzynarodowego Triennale Rysunku, Galeria BWA Awangarda, Wrocław; * 1993: Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko; * 1992: Galeria Starmach, Kraków; BWA, Sandomierz; BWA – Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin; * 1991: BWA, Koszalin; Galeria Teatru STU, Kraków; * 1990: Galeria Krzysztofory, Kraków; * 1988: Galeria Krzysztofory, Kraków; Galeria 72, Muzeum Okręgowe, Chełm; * 1982: BWA, Lublin; * 1980: Galeria Rytm, Kraków; Galeria Krzysztofory, Kraków; * 1976: Galeria Labirynt, Lublin; * 1973: Galeria Współczesna, Warszawa; * 1970: Piwnica pod Baranami, Kraków; * 1958: Wystawa Rzeźby (razem z Jerzym Beresiem i Tadeuszem Szpunarem), Dom Plastyków, Kraków;