Jerzy Duda-Gracz

Urodził się w 1941 r. w Częstochowie, zmarł w 2004 r. w Łagowie. Studia na Wydziale Grafiki katowickiej filii ASP w Krakowie. Dyplom w 1968 r. Malarz, rysownik, scenograf, publicysta. Był profesorem sztuk plastycznych m.in. wykładał na Uniwersytecie Śląskim. Duda Gracz maluje świat, z którego się wywodzi, poczynając od szyderczej poetyki na temat polskiego prowincjonalizmu, co zostało zawarte w cyklach malarskich „Portrety” i „Motywy Polskie” (1968-1980). Na przełomie lat 70. i 80. malarz rozszerza widzenie swojego prowincjonalnego świata o obszar spraw społeczno- politycznych: „Motywy Polskie” , „Tańce Polskie” i „Dialogi Polskie”. Najważniejsze prace z tego okresu to: „Hamlet Polny”, „Jeźdźcy Apokalipsy czyli Fucha”, „Exodus” (obecnie w zbiorach watykańskich). Od roku 1983 pojawia się w twórczości malarza odejście od „publicystyki” społecznej i rodzaj „powrotów do krainy dzieciństwa”. Okres ten 1983-1986 zamyka się cyklem „Obrazów Jurajskich”, w których rzeczywistość splata się z przeszłością i w których najwyraźniej autor ukazuje dwa podstawowe wątki swojej twórczości: jest to motyw śmierci (odniesienie do sarmackiego portretu trumiennego) i motyw „Drogi” (czas przemijania, odchodzenia i poszukiwania w rzeczywistości tego co umarło). Prostą konsekwencją tych działań jest poczynając od 1986 roku kontynuowany do dziś cykl „Obrazów Prowincjonalno-Gminnych”, w których artysta dokonuje wyraźnej identyfikacji źródeł swojej twórczości, podejmuje projekcję świata, który bezpowrotnie odchodzi, realizując swoisty testament Witolda Gombrowicza: „spróbujcie podnieść swoją prywatną zaściankowość do wymiarów wszech, do wymiaru kosmicznego” oraz „panowie artyści nie celujcie w sztukę ale w ludzi, wtedy zrobicie sztukę”. Twórczość Dudy Gracza opiera się na trzech elementach tej, jak nazywa jego „choroby na Polskę”, „ewangelii” Gombrowicza i ostatnio muzyce Chopina. Kama Zboralska. Sztuka inwestowania w Sztukę. Przewodnik po galeriach sztuki 2004. Rosner & Wspólnicy 2003.